Ağaç malzeme sahip olduğu iyi özellikleri nedeniyle yüzyıllardan beri nerede yüksek istekler söz konusu olmuşsa orada gündeme gelmiştir. Parke ilk olarak saray, manastır, şato ve benzeri özel yapıların
Ahşap Parkenin Diğer Yer Döşemelerine Göre Üstünlükleri
Ağaç malzeme sahip olduğu iyi özellikleri nedeniyle yüzyıllardan beri nerede yüksek istekler söz konusu olmuşsa orada gündeme gelmiştir. Parke ilk olarak saray, manastır, şato ve benzeri özel yapıların odalarının yer döşemelerinde kullanılmıştır. Daha sonra Aristokların ve zenginlerin konutlarına girmiştir.
Genel olarak parke estetik, hijyenik, teknolojik ve ekonomik üstünlüklere sahiptir.
1. Estetik üstünlükleri
Odun hücre dokusundan ibaret organik bir maddedir. Her yıl bir önceki yılın odunu üzerinde yeni bir odun tabakası oluşturur. Böylece kesit yüzeyinde odun dokusunun görülebilen özelikleri örneğin; yıllık halkalar, traheler, öz ışınları ağaç türleri için tanıtıcı, az veya çok yeknesak bir işaret ortaya çıkar. Bu odunun tekstürü olarak bilinir. Odunun tekstürü estetik bakımdan önemlidir. Değişik kesitlerde değişik görüntüler ortaya çıkmaktadır.
İğne yapraklı ağaçlarda ilkbahar ve yaz odunu arasındaki kontrast (farklılık=zıtlık), halkalı büyük traheli yapraklı ağaçlarda, ilkbahar odununun büyük trahelerin bulunması dolayısıyla gevşek, yaz odunun ise yoğun yapısı, öz ışınlarının özel yapıları çeşitli kesim şekillerinde değişik bazı şekillerin meydana gelmesine sebep olmaktadır.
Öz ışınlarına paralel gövde ekseni boyunca yapılan kesişte (ayna kesişi) yüzeylerde yıllık halka sınırları şeritler halinde görülmektedir. Bu kesiş şeklinde öz ışınları, meşe, kayın, çınar gibi geniş öz ışınlarına sahip ağaçlarda, levhalar veya şeritler halinde görülmektedir.
Odun çok değişik renklere ve renk tonlarına sahiptir. Sarımsı beyazdan, sarının değişik tonlarına, kırmızı ve kahverenginin bütün tonları, gri-viyolet, yeşil hatta siyah renkte olabilmektedir. Renkler mat veya ipek gibi pırıltılı ve yanardöner veya kuvvetli parlak olabilmektedir. Bazen radyal yüzeylerde (örneğin; meşe) öz ışınları parlayan levhalar (bantlar) halinde görülür ve ayna olarak isimlendirilir. Oduna uygun yüzey işlemleri yardımı ile parlaklık verilebilir. Özet olarak estetik bakımdan parke gibi çok ve güzel imkanlar sunabilen başka bir döşeme malzemesi olmadığını söylemek mümkündür.
Parke döşemeleri estetik etkisi doğal büyüyen bir hammaddenin yakınlığı duygusunu verir, böylece bir rahatlama duygusuna kapılır. Ahşap Organik malzemenin bu etkisi özellikle metalden yapılmış, içerisinde makine, cihaz bulunan soğuk atmosferin hakim olduğu kapalı yerlerde ortaya çıkmaktadır. Çalışma psikolojilerinde tespit edildiği gibi parke döşemeler psikolojik rahatlık verir ve böylece verim yükselir, yorgunluk ve kaza sayısı azalır.
2. Hijyenik üstünlükleri
2.1. Isı yalıtımı
Döşemedeki hijyenik istekler içerisinde en başta taban sıcaklığı gelmektedir. İnsanlar oda içerisinde tabanın sıcaklığı yaklaşık 25 ile 35 C olduğu zaman huzur ve rahatlık duyarlar. Eğer sıcaklık bunun altına düşerse taban soğuk olarak hissedilir. Konut ve dinlenme odalarında insanlar daima taban ile temas halinde oldukları için tabanın termik özellikleri önem kazanmaktadır. Çimento, taş ve fayans cinsi gibi taban döşemeleri soğukluk duygusu verirken, halı ve ağaç döşemeler sıcak bir duygu verirler. Soğuk tabanlı döşemeler özellikle kadınlarda ağır hastalıklara neden olmaktadır. Esasen taban sıcaklığı tamamen basit fiziksel bir olay olmayıp, psikolojik yönü de olan bir olaydır. Isı geçişi yalnız ısı iletimi katsayısı, özgül ısı ve döşemenin yoğunluğuna bağlı olmayıp, aynı zamanda döşeme yüzeyinin pürüzlülük durumuna ve taban örtülerinin türüne de bağlıdır. Psikolojik etkiler ise, insanın yaşına, cinsiyetine, sağlık durumuna, ruh yapısına ve alışkanlıklarına bağlı olarak değişmektedir. Ayrıca döşemenin tanzim şeklinin de etkisi vardır.
2.2. Akustik özellikler (ses yalıtımı)
Bir konutun hijyenik özellikleri içerisinde ısı koruma yanında sesin korunması da önemlidir. Yeni yapılarda ses netliği üzerine şikayetlerin çok sık olduğu bilinmektedir. Konut yapımı için Almanya’ da bakanlıkların desteklediği “Yapı ve Konut Araştırma Birliği, Stutgart” tarafından II.. Dünya Savaşından sonra çok miktarda araştırma yapılmıştır.
Ağaç malzeme sesi absorbe ederek yansımayı ve yankılanmayı önlemektedir. Bu özelliği nedeniyle toplantı yerlerinde, eğitim-öğretim yapılan derslik, salon ve laboratuarlarda sesin kulağa uğultusuz, net bir şekilde gelebilmesi için tavan, taban veya duvarların ağaç ile kaplanması gerekmektedir.
3. Teknolojik ve ekonomik üstünlükleri
Parke döşemelerin teknolojik özellikleri içerisinde en başta onun sertliği gelmektedir. Her zemin (taban) kaplaması sandalye ve mobilyaların ayakları ve tekerlekleri altındaki basınçlara ezilmeksizin karşı koyabilmelidir.
Ağaç parke döşemelerin, yüzeye gelen presleme basıncını çok iyi karşıladığı bilinmektedir.
3.1 Aşınmaya karşı koyma
Taban döşemeleri insanların yürümesiyle devamlı sürtünme ve çarpma şeklindeki kuvvetlerle karşı karşıya bulunmaktadır. Konutlarda, iş yerlerinde, fabrikalarda, taşıtlarda, ambarlarda insanların ayaklarının ve kullanılan araçların tekerlek ve tabanlarının sürtünmesi ile aşınma meydana gelmektedir. Aşınmada en önemli faktör sürtünme olup, bununla birlikte şok şeklindeki kuvvetler de tesir edebilmektedir. Aşındırıcı cismin sertliği ve yüzey özelliği, yüzölçümü, birime yapılan basınç miktarı, sürtünme hızı, toz, kir vs. gibi yabancı maddeler rutubet, ısı ve bazı kimyasal maddelerle birlikte tesir ederek aşınmayı arttırıcı bir etki yapmaktadır. Ağaç malzemenin yüzeyine sürülen koruyucu bakım maddeleri (örneğin; parke cilası) ise aşınmayı azaltmaktadır.
3.2. Estetik özelliği
Elastik bir malzeme olan ağaç malzeme taban döşemesi olarak taş, beton, fayans, seramik, mozaik, çini gibi malzemelere nazaran insan için daha rahat bir döşeme oluşturur. Elastik olduğu için yürümede rahatlık sağlamaktadır. Bütün gün çalışılan yerlerde ayakkabı ve mafsalları korur.
3.3. Ekonomiklik özelliği
Ağaç döşemeler diğer döşemeler ile ucuzluk-pahalılık açısından karşılaştırılırsa, hemen daha ucuz olduğunu söylemek mümkündür. Ağaç türlerinin çok olması,döşeme malzemesi olarak çok değişik şekillerde kullanılabilmesi daima daha ucuz bir döşeme bulunması imkanını vermektedir. Örneğin ; meşe masif parke yerine daha ucuz olan mozaik parkenin kullanılması veya meşe masif parke yerine, çam masif parke kullanılması imkanı vardır. Bundan başka ağaç masif parkeler uzun bir ömre sahiptir. Diğer döşeme malzemelerinin yenilenmesi gerekirken, ağaç parke yeniden sistire ve bakım yapılarak iyi duruma getirilebilmektedir. Bugünkü teknik imkanlar parkelerin bakımını çok kolaylaştırmıştır. Mevcut parke cilaları parkenin üzerinde sert ve parlak bir film tabakası oluşturarak parkeyi korumaktadır. Böylece parke uzun süre parlaklığını korumakta, kirlenmemekte, temizlik ve bakım çok kolay olmaktadır.
4. Ahşap Parke Yapımında Kullanılacak Ağaçlarda Aranacak Özellikler
1. Her şeyden önce üstten gelen ezici ve aşındırıcı etkilere karşı koyabilecek sertlik ve aşınma direncine sahip olmalıdır.
2. Parke odunlarında çalışma miktarının da önemi büyüktür. Çalışması az olan odunların tercih edilmesi gerekmektedir.
3. Ağaçların estetik görünüşü ve rengi lüks parke imali bakımından önemlidir.
4. Boya ve cilayı iyi muhafaza etmelidir.
5. Elastikliğinin iyi olması gerekir.
6. Mantar ve böceklere karşı dayanıklı olmalıdır.
7. İşlenme özelliklerinin iyi olması gerekir.
8. Ekonomik olmalıdır.